Gönderen: meram | Mart 24, 2007

Tarih Kokan Meram’da Eski Yapılar

aziziye.jpg

TURGUT OĞULLARI TÜRBESİ:
Şeyh Sadrettin Mahallesindedir. Karamanoğlu İbrahim Bey II devrinde Emirşah Pir Hüseyin Bey tarafından yaptırılmıştır (1432). Kara plânlı, üzeri pri kubbe ile kapatılmıştır. İçerisinde 12 sanduka mevcuttur. Eser, klâsik eserler halk kütüphanesi olarak tanzil edilmektedir.

TURSUNOĞLU (TAHİR PAŞA) CAMİİ:
Abdülâziz Mahallesindedir. Tursunoğlu Mehmet Bey tarafından XV. yüzylın başlarında yaptırılmıştır. Dört duvar üzerine sekiz köşeli bir tambura oturan tuğla örgü kubbe ile Karaman sanatının temsilcisidir. Caminin son cemaat yeri ve tek şerefeli köşeli bir minaresi vardır.

HASBEY DARÛLHUFFAZI:
Gazialemşah Mahallesindedir. Karamanoğlu Mehmet II devrinde Hacı Hasbey oğlu Mehmet Bey tarafından (1421) “Hafızlar Evi” olarak yaptırılmıştır. Tuğla örgü gövdesi kare bir plan üzerine oturtulmuş ve üzeri üç taraftan yontma taşlarla kaplanmıştır. Giriş kapısının bulunduğu batı cephesi işlemeli mermerlerle süslüdür. Gövdeden kubbeye klâsik üçgen köşebentlerle geçilmektedir. Üçgenlerin ikişer kenarları yeşil çinilerle süslenmiştir. Kubbe, yüksekçe olup içten düşey dilimlidir. Ayrıca kubbe gövdesi alt kenarında tuğla dikeyler mevcuttur. Şimdi yıkılmış olan bir mescit de darûlhuffaza bitişik olarak yapılmıştır.

ATEŞBAZ VELİ TÜRBESİ VE ZAVİYESİ:
Eski Meram Yolu üzerindedir. Klâsik Selçuklu kümsetleri tipindedir. Türbe, 1285 yılında ölen Mevlevî Ateşbaz Yusuf’a aittir. Kesme taşlardan sekiz köşeli gövde, sekizgen piramit tuğla örgülü bir külâhla kapatılmıştır. Taş söveli kemerli kapısının altında mezar mahzemine inilen bir de kapısı mevcuttur.

TAVUS BABA TÜRBESİ:
Konya’nın tarihi bir mesire yeri olan Meram’dadır. Alâeddin Keykubat I devrinde Konya’da ölmüş olan Şeyh Tavus Mehmet El-Hindî’ye aittir. Taş ve tuğladan yapılmış tonos kubbeli sade bir eserdir.

SIRÇALI (MUSLİHİYE) MEDRESESİ:
Gazialemşah Mahallesindedir. Açık (Avlu) medrese tipinin güzel örneklerindendir. Fıkıh öğrenmek üzere Bedreddin Müslih tarafından 1242 yılında yaptırılmıştır. Mimari Tuslu Osman oğlu Mehmed’dir.
Mimari özellikleri:
Medrese, doğusunda taş işlemeli bir portal, basık kemerli giriş kapısı ile tons örtülü methale avluya açlır. Methalin sağında taş merdivenli çıkış ve üzeri hasır örtülü bir kubbe ile kapatılmış türbe bulunmaktadır. Solunda ise tonos kubbeli bir yer mevcuttur. Methalden sonra avlu kısmı gelmektedir. Avlunun iki tarafında da bugün yıkılmış bir vaziyette bulunan talebe odaları sıralanmıştır. Avlunun sonunda zeminden biraz yüksekte sivri kemerli ve tonos kubbeli bir eyvan vardır. Eyvanın dış bordür üzerine firuze renk çinilerle kaplı iken, bura zamanla dökülmüştür. Eyvanın karşı yüzeyi geometrik motiflerle süslüdür ve bordürüne Ayet-el Kürsi yazılmıştır. Kıble yüzeyinde mozayik çinilerle süslü güzel bir mihrap vardı. Eyvanın sağ ve solunda avluya açılan kubbeli iki oda mevcuttur. Medrese kahve rengi, mor, siyah çinilerle süslü olduğu için Sırçalı, banisine (yaptırıcısına) izafeten “Müslihiye” adını almıştır.

HACIFERRUH (AKÇA GİZLENMEZ) MESCİDİ:
Aksinne Mahallesindedir. 1215 yılında Hacı Ferruh tarafından yaptırılmıştır. Tek kubbeli cami tipindedir. Dışta büyük bir portalı, portalın iki tarafında pencereler vardır. Mihrabı taş olup Zencerek motiflerle işlemelidir.

ŞEKERFURUŞ MESCİDİ:
Şekerfuruş Mahallesindedir. 1220 yılında Şaban oğlu Hasan tarafından inşa edilmiştir. Mermer üzerine sülüs tarzında yazılmış bir kitabesi mevcuttur. Tek kubbeli Selçuk camileri tipindedir. Kare bir plan üzerine oturtulmuş taş ve tuğladan yapılmış, üzeri dikenli tuğla örgülü kubbe ile kapatılmıştır. Çini mozayikli mihrap ve duvarların çinileri bugün dökülmüş vaziyettedir.

SAHİP ATA KÜLLİYESİ:
Anadolu Selçuklu Devleti Vezirlerinden Sait Ata Fahreddin Ali tarafından 1258-1283 yılları arasında inşa edilmiş olan mescid, türbe hanigür hamamdan ibarettir. Mimarı Abdullah bin Kelûb’dur.
Mescit: Mescide kuzeyden büyük bir portal (Taş kapıdan) girilir. Portalın üzeri dilimli ve mozayik süslüdür. Portalın sağ ve solunda altlı üstlü hücre bulunmakta, alttakiler sebil vazifesini görmektedir. Giriş kapısını bir pervaz çevirmektedir. Üstte besmele ve Fetih sûreleri yazılıdır.
Sağ üst yanda minaresi ayaktadır. İlk mescitte ahşap işleme iki kanat bir kapı, mozayiklerle, süslü çini mihrap bulunmaktadır. Mihrabın sonunda bir pencere türbeye açılır.
Türbe: Mescidin güneyindedir. Anadolu Selçuklu Devleti Vezirlerinden Sahip Ata Fareddin Ali ve ailesi bu türbede medfundur. Koridor ile kubbe arasında tak, kemerdeki kitabesine göre 1283 yılında inşa edilmiştir. Türbe, Selçukî devri mozayik çinileriyle süslenmiş Tonos kubbeli bir koridorla, altı sandukanın, bulunduğu kubbeli bir salondan ibarettir. Ayrıca türbenin hanikâhtan basamaklı bir koridorla tonos kubbeli mezar mahzenine inilmektedir.
Hanikâh: 1279 yılında Sahip-Ata Fahreddin Ali tarafından yaptırılmıştır. Hanikâh, dehliz, büyük bir kubbenin örttüğü avlu, avlunun sağ ve solunda sıralanmış tonos hücrelerinden ibarettir. Bir pencere (yekpare çini işlemeli) ve birde kemerli kapı ile türbeye açılmaktadır.
Hamam: Hanikâhın doğusunda, kadın ve erkekler için olmak üzere iki bölümü ihtivâ eder, ayrıca kesehanesi, külhanı ve su deposu vardır. Hamam, Selçuklu Devri hamam mimarisinin güzel örneklerindendir.

SADREDDİN KONEVİ CAMİ VE TÜRBESİ:
Cami: Konya’nın Şeyh Sadreddin Mahallesindedir. 1274 yılında yapılmıştır. Giriş kapısındaki kitabede adı geçen Sadreddin Konevi, aslen Malatya’lı olup, Konya’da yerleşmiş, zamanın tanınmış bilginlerinden Muhiddin İbni Arabi’den tahsil ve terbiye gördükten sonra Konya’daki hanikâhında hadis ilimleri okutmuştur. Mevlâna’ya derin bir sevgi ile bağlanmış 17 Aralık 1273 yılında O’nun cenazesinde bulunmuş, nihayet kendisi de dokuz ay kadar sonra 1274 yılı Eylül’ünde Konya’da vefat etmiş, bugünkü türbesine defnedilmiştir.
Camiin kitabeli kapısı, ortasında havuz bulunan bir salona açılır, salonun doğusundaki küçük bir kapıdan camiye geçilir; cami tek kubbelidir. Tuğladan kubbesi yıkılmış ve 1899 yılında Konya Valisi Ferit Paşa tarafından ahşap ve çatı ile örtülmüştür. Mihrabı, Selçuklu çini süslemeciliğinin güzel örneklerinden olup tahta pencere kanatları da Selçuklu ahşap işlemeciliği zarafetini aksettirmektedir. Taş ve tuğla ile örülmüş olan minaresi Osmanlı mimarisine uymaktadır ki, Osmanlılar devrinde ilave edildiği veya yıkılan eski bir minarenin yerine yenisinin yapıldığı söylenebilir.
Türbe: Caminin doğu avlusunda, klâsik Selçuklu kumbetleri tarzındadır. Gövdesi açık ve acurlu meru bir kaideden ibarettir. Türbenin üzerinde köşeli kabur bir kaide üzerinde kafesli ahşap bir külâh mevcuttur.

MERAM HATIPLI OĞLU HAMAMI
Meram Köprüsü’nden geçince sokağın köşesindeki ilk bina erkekler hamamıdır. Güneyinde de kadınlar hamamı vardır.
Erkekler hamamının kapısı Meram çarşısına açılır. Kapısının üstünde yekpare ve çok kıymetli fakat ortasından çatlamış bir kemer vardır. Kemeri bir çok çiçek kabartmaları süsler? Tam ortasında kuş başla kucaklaşmış iki ejder, iki yanlarında da kıvrılmış birer balık kabartması göze çarpar. Bunun başka eski bir mimari eserden getirildiği anlaşılmaktadır. Çarşı tarafındaki yol dolduğu için bu kapı kapıtılmış ve çay tarafına şimdiki kapı açılmıştır. Camakânlık denilen soğukluğunu; eteğinde üç pencere taşıyan bir kubbe örter. İç soyunma yerinin eteklerinde kalın istalaktitler görülür. Kubbeden altı pencere açılır, burada soğukluk peykesinin iki tarafında mermerden oyma ortalama sekiz şuâlı yıldızlar bulunan iki taş, sol tarafta dilimli kubbeli bir halvet vardır. Asıl hamam göbek taşı etrafında üç açık ve iki kapalı halvetten teşkil etmektedir. Halvetler çok aydınlıktır. Orta halvetin kurnası istelaktitli bir sütun başlığından bozulmuştur. Ana kubbe dilimlidir. Hamam altı kurnalıdır. Kadınlar hamamı da altı kurnalıdır. Hamam; Karaman oğlu devrinin çok muvaffak bir eseridir.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

Kategoriler

%d blogcu bunu beğendi: